Kiểm định chất lượng đào tạo theo chuẩn ABET: lợi ích và thách thức


Nguyễn Hứa Phùng, Phạm Trần Vũ, Thoại Nam

Khoa Khoa học và Kỹ thuật Máy tính - Trường Đại học Bách Khoa

Đại học Quốc gia TP.HCM

Tóm tắt nội dung

 

Kiểm định chất lượng đào tạo là sự nhìn nhận của một tổ chức bên ngoài về chất lượng đào tạo của một chương trình hay một tổ chức đào tạo. ABET là một tổ chức chuyên kiểm định chất lượng của các chương trình đào tạo trong các lĩnh vực Kỹ thuật, Công nghệ, Điện toán và Khoa học ứng dụng. Bài báo này trình bày những yêu cầu về chất lượng đào tạo theo quan điểm của ABET cũng những lợi ích và thách thức khi thực hiện kiểm định bởi tổ chức này.

 

  1. Giới thiệu về tổ chức ABET

 

Nhằm hỗ trợ sự phát triển giáo dục thông qua việc đánh giá và kiểm định chất lượng, ABET [1] là một tổ chức được thành lập bởi các hiệp hội ngành nghề tại Mỹ với 7 hiệp hội thành viên lúc thành lập vào năm 1932 và, hiện nay, đã có đến 33 hiệp hội ngành nghề là thành viên của tổ chức. Hàng năm, có khoảng 2000 tình nguyện viên từ các hiệp hội thành viên tham gia các hoạt động của ABET như điều hành, đánh giá viên,...

 

Tổ chức này đưa ra những tiêu chuẩn (criteria) đánh giá chương trình đào tạo mức đại học/sau đại học, tạm gọi tiêu chuẩn ABET, nhằm thực hiện kiểm định chất lượng các chương trình đào tạo. Kiểm định theo chuẩn ABET đảm bảo một chương trình đào tạo thỏa mãn các tiêu chuẩn chất lượng được thiết lập bởi các chuyên gia trong nghề nghiệp mà chương trình này chuẩn bị cho sinh viên. ABET thực hiện kiểm định các chương trình giáo dục đại học trong các lĩnh vực Kỹ thuật (Engineering), Công nghệ (Technology), Điện toán (Computing) và Khoa học ứng dụng (Applied Science).

 

Cùng với một số chuẩn kiểm định khác, kiểm định theo chuẩn ABET trở thành một yêu cầu quan trọng cho các chương trình đào tạo trong các lĩnh vực liên quan. ABET đã được công nhận bởi Ủy ban kiểm định chất lượng giáo dục đại học Mỹ (Council of Higher Education Accreditation) từ năm 1997. Cho tới nay, ABET đã kiểm định chất lượng cho khoảng 3466 chương trình đào tạo của hơn 698 trường đại học.

 

Không chỉ thực hiện kiểm định chất lượng cho các chương trình đào tạo đại học trong nước Mỹ, từ năm 2007, tổ chức này chính thức cấp chứng chỉ kiểm định cho các chương trình đào tạo của các trường đại học ngoài nước Mỹ. Cho đến nay, đã có 28 nước có các chương trình đào tạo được kiểm định chính thức bởi ABET. Trong khu vực Đông Nam Á, các nước Singapore, Philippines và Indonesia đã có một số chương trình được kiểm định bởi tổ chức này. Ngoài việc trực tiếp kiểm định chất lượng một số chương trình đào tạo ngoài nước Mỹ, tổ chức ABET cũng đã thỏa thuận công nhận qua lại với các tổ chức kiểm định các nước qua các thỏa thuận Washington Accord, Sydney Accord và Seoul Accord.

 

  1. Những tiêu chuẩn kiểm định của ABET

 

Bộ tiêu chuẩn ABET bao gồm 9 tiêu chuẩn: Sinh viên (Students), Mục tiêu đào tạo (Program ducational Objectives), Khả năng sinh viên (Student Outcomes), Liên tục cải thiện (Continuous improvement), Chương trình đào tạo (Curriculum), Ban giảng huấn (Faculty), Cơ sở vật chất (Facilities), Hỗ trợ của trường đại học (Institutional Support), Tiêu chuẩn riêng của từng chương trình (Program riteria).

 

Tiêu chuẩn “Sinh viên” là tiêu chuẩn được xem xét đầu tiên; thể hiện quan điểm của ABET xem người học là trung tâm. Tiêu chuẩn này đòi hỏi đơn vị giảng dạy phải theo dõi sự phát triển của sinh viên nhằm giúp họ đạt được các kết quả mong muốn, xem xét các yêu cầu về việc nhận sinh viên vào học, việc hỗ trợ người học qua hệ thống cố vấn, qua cách vận hành chương trình,. . .

 

“Mục tiêu đào tạo” mô tả khả năng của người học sau vài năm tốt nghiệp. Mục tiêu đào tạo phải được xây dựng phù hợp với sứ mạng của trường đại học và dựa trên nhu cầu của nhiều thành phần liên quan đến chương trình: giới doanh nghiệp, cựu sinh viên, giảng viên,. . .

 

Điểm nổi bật trong các tiêu chuẩn ABET là tiêu chuẩn “Khả năng sinh viên” (trước đây là “Chuẩn đầu ra”- Program Outcomes) với các yêu cầu cụ thể (gồm ít nhất 11 yêu cầu) thể hiện các kiến thức, kỹ năng và thái độ của người học đạt được khi tốt nghiệp. Tiêu chuẩn này thể hiện quan điểm đánh giá của tổ chức ABET là đánh giá sự thành công của một chương trình là dựa trên kết quả đạt được của người học chứ không tập trung vào những gì mà các giảng viên thực hiện trên lớp.

 

Một tiêu chuẩn quan trọng khác là tiêu chuẩn “Liên tục phát triển”. Tiêu chuẩn này đòi hỏi một chương trình đào tạo cần phải có 1 hệ thống đánh giá chất lượng người học để từ đó liên tục cải thiện nhằm nâng cao chất lượng đạt được.

 

Tiêu chuẩn “Chương trình đào tạo” bao gồm một số yêu cầu tối thiểu về thời lượng của các khối kiến thức. Yêu cầu quan trọng nhất của tiêu chuẩn này là phải đảm bảo người học có thể đạt được các yêu cầu trong “Khả năng sinh viên”.

 

Các tiêu chuẩn khác nhằm đảm bảo khả năng vận hành chương trình đào tạo: có đủ giảng viên trong Ban giảng huấn và các giảng viên có thời lượng làm việc hợp lý cho công tác đào tạo; có đủ tiềm lực tài chính và cơ sở vật chất phục vụ cho việc vận hành chương trình đào tạo...

 

  1. Những lợi ích khi thực hiện kiểm định bởi ABET

 

Lợi ích đối với người học

 

Theo học một chương trình đạt kiểm định của tổ chức ABET, người học sẽ được

 

-       Hưởng thụ một chương trình đào tạo có chất lượng đáp ứng được các yêu cầu nghề nghiệp, xác lập bởi các tổ chức chuyên nghiệp. Các chương trình đạt kiểm định của ABET phải thường xuyên nhận phản hồi từ các đối tượng liên quan như doanh nghiệp, cựu sinh viên,... để luôn luôn cải thiện chất lượng của người học.

 

-       Gia tăng cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp tăng cao do chương trình đào tạo đã được kiểm định chất lượng bởi một tổ chức có uy tín quốc tế. Nhiều công ty nêu rõ ưu tiên tuyển dụng người làm tốt nghiệp từ các chương trình đã được kiểm định bởi ABET [2].

 

-       Nhận được những ưu đãi khi làm viêc cho các công ty của Mỹ, hoặc khi thi các chứng chỉ nghề nghiệp của các tổ chức của Mỹ [3].

 

Lợi ích đối với Nhà Trường

 

Khi một chương trình đào tạo đạt kiểm định chất lượng theo chuẩn ABET, điều đó có ý nghĩa là:

 

-       Chất lượng đào tạo của chương trình đã được thừa nhận trong phạm vi toàn cầu.

 

-       Đơn vị triển khai chương trình đào tạo (Khoa/Bộ môn) đã có những cố gắng trong việc thực hiện các hoạt đông giảng dạy tốt nhất nhằm giúp người học đạt được những yêu cầu cần thiết của nghề nghiệp.

 

-       Các giảng viên giảng dạy trong chương trình đào tạo phải tham gia vào một quá trình tự đánh giá và liên tục cải thiện chất lượng.

 

-       Chất lượng của người học là thước đo để đánh giá chất lượng của các hoạt động giảng dạy trong chương trình đào tạo.

 

-       Việc đánh giá để liên thông giữa các chương trình đào tạo cùng đạt chuẩn sẽ dễ dàng hơn.

 

Lợi ích đối với xã hội

 

Như đã trình bày ở trên, ABET là tổ chức của các hiệp hội ngành nghề và các tiêu chuẩn mà tổ chức này đưa ra phản ánh những gì mà xã hội mong chờ ở một chương trình đào tạo. Do đó, thực hiện kiểm định chất lượng theo chuẩn ABET chính là khẳng định chất lượng đào tạo đáp ứng các tiêu chuẩn nghề nghiệp theo yêu cầu của xã hội. Quá trình điều chỉnh khi thực hiện chuẩn bị kiểm định theo chuẩn ABET chính là quá trình điều chỉnh để sản phẩm giáo dục đáp ứng nhu cầu của xã hội.

 

Trong khi nền kinh tế của đất nước đang cần thu hút sự chú ý và đầu tư của nước ngoài, việc kiểm định theo các tiêu chuẩn của các hiệp hội ngành nghề tại Mỹ sẽ góp phần thu hút đầu tư thông qua việc khẳng định chất lượng đào tạo cho nguồn nhân lực. Điều này được thể hiện qua một số động thái của các công ty lớn: Boeing đã tài trợ toàn bộ kinh phí cho các chuyên gia của ABET tổ chức hội thảo tại Việt nam vào các năm 2007 và 2008; Intel khi đầu tư cho dự án HEEAP với một yêu cầu đính kèm là các chương trình đào tạo phải được kiểm định ABET.

 

  1. Những thách thức khi thực hiện kiểm định bởi ABET

 

Điều chỉnh hoạt động giảng dạy

 

Để đạt yêu cầu kiểm định của ABET, chất lượng của người học là thước đo để đánh giá hoạt động giảng dạy của chương trình đào tạo. Do đó, các giảng viên cần phải có khả năng thực hiện những phương pháp giảng dạy phù hợp nhất nhằm làm cho người học có thể đạt được các yêu cầu cần thiết.

 

Trong quá trình chuẩn bị kiểm định ABET tại Khoa Khoa học và Kỹ thuật máy tính (KH&KT MT), các giảng viên của Khoa đã phải tham gia các hội nghị tập huấn về xây dựng chuẩn đầu ra môn học, các phương pháp giảng dạy nhằm giúp sinh viên đạt chuẩn đầu ra môn học,... Nhiều buổi thảo luận đã được thực hiện trong các bộ môn, nhóm các giảng viên của cùng môn học nhằm tìm ra giải pháp để rèn luyện các kỹ năng cho sinh viên.

 

Xây dựng hệ thống đánh giá chất lượng đào tạo

 

Tiêu chuẩn "Liên tục cải thiện" đòi hỏi một chương trình đào tạo phải có một hệ thống đánh giá chất lượng sinh viên một cách hiệu quả. Chất lượng của sinh viên ở mỗi tiêu chí cần phải được xem xét và đánh giá một cách có hệ thống theo một kế hoạch đã định trước. Các kết quả đo lường chất lượng phải được một hội đồng giáo dục có thẩm quyền định kỳ xem xét để đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện chất lượng đào tạo.

 

Khoa KH&KT MT đã xin phép Ban giám hiệu bổ nhiệm chủ nhiệm ngành chịu trách nhiệm điều hành một chương trình đào tạo. Bên cạnh đó, Khoa thành lập các tổ đánh giá chất lượng để thu thập và xử lý thông tin về chất lượng sinh viên ở mỗi tiêu chí. Khoa cũng thành lập các hội đồng ngành nhằm giúp chủ nhiệm ngành xem xét định kỳ kết quả đánh giá chất lượng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng.

 

Tăng cường quan hệ với doanh nghiệp

 

Vai trò của doanh nghiệp khá quan trọng trong quá trình triển khai hoạt động giảng dạy theo chuẩn ABET:

 

-       Các chuyên gia từ các doanh nghiệp có thể giúp xác định mục tiêu đào tạo của chương trình đào tạo.

 

-       Các doanh nghiệp là nguồn thông tin phản hồi xác thực nhất về chất lượng của một chương trình đào tạo. Thu thập thông tin phản hồi của doanh nghiệp về sinh viên thực tập/tốt nghiệp là một kênh quan trọng trong việc đánh giá chất lượng sinh viên.

 

-       Các doanh nghiệp có thể giúp triển khai giảng dạy các công nghệ mới nhất cho sinh viên.

 

Khoa KH&KT MT đã triển khai hội nghị doanh nghiệp hàng năm nhằm tạo một kênh thu thập thông tin về chất lượng sinh viên. Các hội nghị này cũng giúp Khoa triển khai đưa sinh viên đi thực tập hàng năm. Trong hội nghị doanh nghiệp năm 2011, các đại biểu từ các doanh nghiệp đã thảo luận tích cực để giúp Khoa có thông tin chuẩn bị cho việc xây dưng mục tiêu đào tạo cho chương trình đào tạo của khóa 2014.

 

Kinh phí cho thiết bị

 

Để sinh viên có thể đạt được các kỹ năng nghề nghiệp cần thiết, việc đổi mới một cách có kế hoạch các trang thiết bị trong nhà trường là một yêu cầu không thể thiếu. Ngoài ra, tài liệu học tập như sách, giáo trình, thư viện điện tử cũng là những yêu cầu quan trọng phục vụ cho việc học tập của sinh viên.

 

  1. Kết luận

 

Đạt kiểm định chất lượng theo chuẩn ABET là một cam kết của nhà trường về việc đảm bảo chất lượng đào tạo đáp ứng yêu cầu của xã hội. Việc công nhận chất lượng từ một tổ chức uy tín và danh tiếng như ABET sẽ mở ra nhiều cơ hội cho các sinh viên tốt nghiệp các chương trình đạt chuẩn. Tuy nhiên, các chương trình đào tạo cần phải vượt qua nhiều thách thức để đạt được kiểm định ABET. Sau nhiều năm chuẩn bị, hai chương trình đào tạo của Khoa KH&KT MT đã vượt qua các thách thức này để đạt được chuẩn ABET. Mong rằng trong tương lai không xa, nhiều chương trình đào tạo khác của các trường đại học Việt nam cũng sẽ đạt chuẩn ABET.

 

Tài liệu

 

[1] ABET home page, abet.org, 2014.

[2] Employer prefer ABET-Accredited programs, http://abet.org/DisplayTemplates/IndeedJobSearch.aspx?id=70, 2014.

[3] California - Professional Engineer Requirements, http://www.laymaneng.com/?page_id=190, 2014.

Ngày 16/01/2015